De Universiteitsbibliotheek van de UvA zit sinds september 2025 in het Universiteitskwartier, op het voormalige Binnengasthuisterrein in hartje Amsterdam. MVSA Architects en Buro van Stigt transformeerden historische ziekenhuisgebouwen tot een bibliotheek met een groot glazen atrium, meer dan 1.100 studieplekken, samenwerkruimtes, studiecabines, balies, collectieplekken en ruimte voor ontmoeting.
Wat op het eerste gezicht ‘gewoon’ een bibliotheek is, is voor eventprofessionals een interessante les in publiekslogica. Want wie weleens een congresfoyer heeft gezien waar iedereen tegelijk koffie zoekt, belt, netwerkt, verdwaalt en naar adem hapt, weet: rust ontwerpen is óók eventdesign. De nieuwe UB (Universiteitsbibliotheek) won in 2026 de Amsterdamse Architectuurprijs en laat zien hoe je grote groepen mensen kunt laten landen, bewegen en concentreren zonder dat de ruimte daarbij gaat schreeuwen. Want ook die moet stil kunnen zijn!
© Monique Kooijmans
Les 1: Ontwerp verschillende standen
Een goede bibliotheek begrijpt dat mensen niet de hele dag in dezelfde modus zitten. Soms wil je focus, soms overleg, soms even rondlopen, iemand treffen of wachten tot je volgende afspraak begint. De UB speelt daarmee door verschillende soorten plekken te combineren: stille studieplekken, projectruimtes, studiecabines, balies en open ontmoetingszones.
Events kunnen daar veel van leren. We ontwerpen vaak vanuit programmaonderdelen: plenair, break-out, lunch, borrel. Dat is handig voor de draaiboeken, maar minder handig voor de bezoeker. Die beweegt ondertussen door allerlei mentale standen. Aankomen. Zoeken. Luisteren. Ontprikkelen. Overleggen. Netwerken. Wegduiken voor een mailtje.
Maar daar kan letterlijk ruimte voor gemaakt worden. Door bijvoorbeeld niet overal statafels neer te zetten alsof ieder moment om smalltalk vraagt. Of bezoekers plekken te geven waar ze even uit de stroom kunnen stappen. Een rustige hoek met goede stoelen. Een belplek waar je je niet ongemakkelijk voelt met je laptop. Een prikkelarme ruimte die niet voelt als straflokaal. Comfort is geen luxe, het is publiekszorg.
© Monique Kooijmans
Les 2: Maak van aankomen een overgang
Het atrium is het hart van de nieuwe UB. De voormalige binnenplaats kreeg een glazen dak en verbindt de historische gebouwen tot één leesbare plek. Hier zitten de informatie- en uitleenbalie, routing, ontmoeting en overzicht bij elkaar. Je komt binnen en snapt sneller waar je bent.
Dat klinkt simpel, maar events doen niet altijd aan dezelfde logica. De entree is druk, de badgebalie staat in de tocht, de garderobe blokkeert de looplijn en de eerste vraag is meestal: waar moet ik heen? Een begin kan soepeler.
Een goede aankomst haalt spanning uit het systeem. Geef mensen zicht op het vervolg. Laat ze even landen voordat het programma aan ze trekt. Zet hosts niet als levende wegwijzers in een stroom bezoekers, maar geef ze plekken waar echte vragen kunnen ontstaan. Denk aan aankomst als decompressiezone. Buiten laat je achter je, binnen begint langzaam te werken.
© Monique Kooijmans
Les 3: Laat oud en nieuw elkaar helpen
De UB zit in monumentale gebouwen, maar voelt niet als een historisch decorstuk. Het oude ziekenhuiscomplex is herkenbaar gebleven, terwijl het atrium, de nieuwe vleugel en de moderne studievoorzieningen het gebouw naar deze tijd trekken. Die combinatie maakt de plek interessant: geschiedenis geeft karakter, nieuwe ingrepen bieden overzicht en gebruikersgemak.
Events kunnen een voorbeeld nemen aan deze flow door de tijd. Erfgoedlocaties worden vaak óf te netjes behandeld, óf volgehangen met techniek alsof karakter weggemoffeld moet worden. Een oude ruimte hoeft niet te fluisteren, maar je moet wel luisteren naar wat het te bieden heeft.
Gebruik bestaande details als startpunt voor je scenografie. Laat een oude trap onderdeel worden van de ontvangst. Gebruik een binnenplaats als ademruimte. Zet techniek slim in plaats van luid. De UB laat zien dat een gebouw beter werkt wanneer sfeer en functie elkaar aanvullen en versterken. En dat is misschien wel de mooiste eventles: mensen blijven langer op plekken die hen niet alleen bedienen, maar ook iets teruggeven.
Beeld: AI generated & Monique Kooijmans
